Heksenverbranding

De pinksterdagen staan in het Historisch Openluchtmuseum te Eindhoven tijdens het evenement ‘Behekst’ in het teken van heksen en slechte vrouwen. In samenwerking met de reënactmentgroepen van GeA-educatie, Celtic Britain en Wolvenvoet wordt dan in het museum een heksenverbranding uit 1495 zo correct mogelijk nagespeeld. Het prachtige kader van het historische Endehoven is het mooist denkbare hierbij. De bevolking van het oude stadje heeft te kampen met tegenslag en inviteert de inquisitie. Na aankomst in het stadje draagt de inquisitie een mis op in de kapel. Deze dienst wordt in de vorm van een lezing over de historische tegenwerpingen van de Malleus Malificaris, de heksenhamer opgedragen. Hierna zal een heuse middeleeuwse processie waarbij een reliekschrijn met de relieken van de heilige Petrus van Verona over de paden van Endehoven trekken. Na afloop daarvan komen de notabelen met de inquisiteurs in hun kielzog het marktplein op gestapt. Deze zullen oordelen over goed en kwaad. Mijke, de jonge lokale natuurgenezeres meldt zich vrijwillig na het edict van genade. Zij moet na een flink verhoor de drijfproef ondergaan. Is zij een heks? Waarom ontstaat er een zwaardgevecht tussen de notabelen na deze waterproef? Welke straf zal Mijke krijgen? Niet veel later moeten de poortwachters een joelende menigte in bedwang houden als Jota van Wroclaw gevangen wordt genomen en aan de kaak wordt gesteld. Deze doodbrave onschuldige weduwe wordt door het volk gezien als oorzaak van al hun kommer en kwel. Is zij een heks? Een historisch heksenproces volgt waarbij Jota stevig aan de tand wordt gevoeld. De beul hanteert daarbij de duimschroef en de spaanse laars. Helaas voor Jota eindigt de dag met een vurig slot waarbij de vlammen hoog oplaaien. 31 mei en 1 juni. Aanvang 10.00 uur. 

Endehoven 1495, een plaats met stadsrechten 

een schijnbaar harmonieuze leefgemeenschap

Mijke ontving bij de geneeskrachtige feeënboom de zieken

      Ze groef de handen op van een gehangene om er mummia van te maken 

die ze verkocht aan de inwoners van Endehoven

Ze genas ooit de poolse Jota van een ontstoken been

Jota trouwde met de pottenbakker en woonde in het pottenbakkershuis

Ze werd helaas snel weduwe

Jota werd overmand door verdriet

Ze zwierf daarom het liefst s'ochtends en s'avonds door de lege straten

dit vond men vreemd en uiterst verdacht

daarom werd Endehoven door de inquisitie gevisiteerd

na de processie werd elke ketter opgeroepen zich vrijwillig te melden

Mijke meldde zich vrijwillig

ze werd opgesloten en berecht

om haar onschuld te kunnen bewijzen werd ze aan de drijfproef onderworpen

als ze bleef drijven was ze licht genoeg om te kunnen vliegen

en zou er bewezen zijn dat ze een heks was

een geluk voor haar was dat ze rijke en invloedrijke cliënten had

haar straf was het dragen van een boetekleed en een pelgrimage naar Santiago de Compostela

Jota werd gearresteerd maar zij wist van niets, 

ze was door haar buren aangegeven bij de inquisitie

men verdacht haar ervan de oorzaak te zijn van allerlei rampen en ongelukken

zij werd aan de kaak gesteld en berecht door de inquisitie, haar lot was gruwelijk

na een marteling in de spaanse laars werd ze naar de brandstapel gereden

Het vonnis:

Op de 31ste dag van de Mariamaand in het jaar 1495 zal Jota van Wroclaw, geboren te Polen, door maning van de Heer en bij vonnis van de schepenen van de stad Endehoven veroordeeld en berechtigd aan een ladder en zo ter dood gebracht en gelouterd worden door het vuur. De executie zal uitgevoerd worden buiten de kern van Endehoven op het toernooiveld. Dit alles omdat een zekere lange tijd zij zichzelf overgegeven heeft aan de vijand zijnde de heer van de hel en zij daar op diverse uren en menigvuldig door middel en met behulp van dezelfde vijand diverse zaken gedaan heeft die verboden ziin en schade brengen aan het rijk van God almachtig en ziin geboden en de heilige kerk verloochenen, mede omdat zij dit verzocht en opgebiecht heeft dat een persoon van haar sekte bij zulke ongeoorloofde middelen een andere persoon brengen zou van leven tot dood, welke andere persoon daarna gestorven is, waarin zij, Jota verblijd was, al niet lijdelijk zonder zware bestraffing ten voorbeeld van anderen, alzo dezelve Jota dit al bij haar vrije wil en buiten alle banden van ijzer en pijn bekend had

Het zal geschieden zoals hier beschreven is

menu      compilation part 1      compilation part 2      re-enactment